thumb image

Dzięki niej zasmakowałam edukacji w wolności – wspomnienie o Wiesławie Śliwerskiej

Kategoria: Artykuły różne

Kiedy się poznałyśmy był 1989 rok i byłam pod wrażeniem jej energii i pomysłów do pracy z dziećmi. Ona jako pierwsza w Polsce rozpoczęła eksperyment prowadzenia klasy autorskiej bez ocen wyrażonych notą, zmieniła aranżację tradycyjnej sali lekcyjnej wprowadzając m.in. materac – miejsce odpoczynku, otwarte szafki z pomocami edukacyjnymi, zapraszała na zajęcia rodziców, tworzyła karty pracy z samokontrolą. W tamtych czasach była to szokująca zmiana w podejściu do edukacji. Sceptycy, którzy znajdą się zawsze, zastanawiali się czy dzieci cały dzień będą leżeć na materacu i odmówią nauki bo przecież bez ocen w postaci 5 dziecko pracować nie będzie. I tu dla wielu wątpiących nastąpiła niespodzianka. Dzieci kochały nie tylko swoją Panią ale i szkołę,  wprost nie mogąc doczekać się przyjścia do szkoły, a ferie zimowe czy wakacje były dla dzieci niezwykle męczące :-). Pojawienie się również w klasie rodziców, i to nie na zebraniu, ale podczas lekcji, było dosyć dziwne dla obserwatorów. Jednak zawsze byli mile widziani i w pełni zaangażowani z pomysłami na ciekawe spotkania.

 

Byłam pod ogromnym wrażeniem tego co widziałam w klasie Wiesi i z dużym niepokojem przyjęłam propozycję poprowadzenia takiej klasy w kolejnym roku wraz z moja koleżanką ze studiów Agnieszką Kaźmierczak. Wiesia chętnie dzieliła się swoim warsztatem pracy i zapraszała wszystkich zainteresowanych do współpracy.  Miała ogromną , wewnętrzną energię do działania. Ten entuzjazm edukacyjny – bo to co robiła ogromnie kochała – udzielał się innym. Nie tylko jej podopiecznym, ale również rodzicom i nauczycielom. To dzięki jej inicjatywie powstały karty pracy do „Matematyki inaczej”, „Ortografii inaczej”, „Gramatyki inaczej” czy zeszyty ortograficzne do PUS-a. To Wiesia zainicjowała wykorzystanie pedagogiki zabawy w procesie edukacyjnym  – tak powstały nowe zabawy i pomysły na prace w klasie – można o tym przeczytać w „Edukacji w wolności” i „Edukacji autorskiej”.

10 stycznia tego roku minie już dwadzieścia lat odkąd odeszła od nas, pozostawiając wszystkich, którzy ją znali w ogromnym smutku i żalu. Niech świadczą o tym słowa zawarte w nekrologu zamieszczonym w dniu jej śmierci przez rodziców i dzieci z jej klasy III a:

”Nazywaliśmy Ją wszyscy „Naszą Panią”, bo była mądrym i pogodnym przewodnikiem oraz wielkiego serca wychowawcą nie tylko dzieci, ale i rodziców swych uczniów. ……  W naszych sercach pozostaniesz na zawsze„

Wiesia pokazała na czym polega wolność w edukacji nie tylko mnie ale i tysiącom nauczycieli, których gościła na swoich lekcjach oraz przeszkoliła podczas podróży po Polsce. Myślę, że ci którzy ją poznali pamiętają Wiesię do dzisiaj. 

W liście skierowanym do Stowarzyszenia Nauczycieli Edukacji Początkowej SNEP (IX 2000r.), z okazji nadania jednej z nagród dla wyróżniającego się nauczyciela,  jej imienia, prof. Bogusław Śliwerski,  pisał:

„Wprawdzie wolność wewnętrzna nauczycieli jest w porządku ich bytu im dana wraz z ich naturą, to jednak trzeba zgodzić się z filozofami, iż w porządku doskonałości, to znaczy stopnia uczestnictwa w wolności, jest ona im zadana. Nauczyciele powinni się zatem ciągle wyzwalać, zdobywać i utrwalać swoją wolność wewnętrzną czyli wolność w wyborze i realizacji zamierzonych celów, która sama w sobie będzie zdolnością do przeciwstawiania się uciskom zewnętrznym. Nikt ich z zewnątrz nie obdarzy tak niezbędną do pracy twórczej wolnością, o ile sami nie podejmą wysiłku w tym kierunku. (..) Kiedy nauczyciele zrezygnują z własnej wolności, częściowo przesądzają o podobnym stanie rzeczy w stosunku do swoich wychowanków, czyniąc niejako nieprzejrzystą postawę ich samobytnej postawy życia. (…) Wiesia nie lękała się takiej wolności, płacąc za nią bardzo często wysoką cenę, bo wiedziała, że w ostatecznym rozrachunku tak rozumiana autonomia pedagogiczna opłaca się nie tylko nauczycielowi, ale i jego uczniom oraz ich rodzicom  – mimo wszystko!

Anna Sowińska

Możliwość komentowania artykułu jest dostępna tylko dla zalogowanych użytkowników.